Gaga qnxan nqu mbbiq squliq 婚姻文化的生活習俗

泰雅族 傳統文化

sraral ita ka Tayal hiya ga ini balay phmut, nanu zyuwaw nqu Gaga qnxan nqu mbbiq squliq qani hiya ga maki balay qu Gaga nya, nanu maki qu payat llamu musa spqyu:

  以前我們泰雅族是很嚴謹的，對於婚姻生活的習俗有很嚴謹的規範，故從四個方向去述說:

te qutux, p’aras squ bniq sbinah ngasal na yaya

一、攜禮回娘家習俗

Gaga nqu Tayal hiya ga, maki uzi qu p’aras squ bniq sbinah ngasal na yaya. trang msqun sqliqun qu laqi kneril, cyugal ryax ini ga sazing ryax babaw nya lga, yama ki laqi kneril maras cikay qu rrasun nha musa nha sbiq squ ngasal na ina qasa. nanu qu bbiq nha qani ga, me’a nqu nniqun, ini ga qeqaya, qani hiya ga nyux muci ma ngasal na yama qani smi lungan squ yutas yaki, ngasal nqu kneril nya qani, mwah squ ngasal nya qu laqi kneril qani ga, thuyay mblaq mhngaw squ ngasal nya, sin’inu nya cikay, wiwal nqu mwah sbzinah smrhul cikay kinni’an nya ngasal sraral.

早期在泰雅族的文化中，有一個婚後攜禮回娘家的習俗。當新嫁娘結婚後的兩、三天，這對新人便會攜帶一些禮物回到新娘的娘家。這些禮物包括食物和一些日常用品，象徵著新郎家屬對女方家屬的尊重與感謝。

qutux sazing ryax kya lga, ngasal nqu ina qasa lga, lama yunbi squ bbiq nya ’syuk nqu ngasal na yama qasa, sp’aras nya musa ngasal qu laqi nya kneril qasa, mwah squ ngasal na yama qasa lga, naras nha nnanu qasa ga, sqasuw nha mama nha, ini ga yata nha. yan nasa ga wiwal nyux blaq balay qu binkalan nha qu hga ka nyux slpyung qani, nyux smlokah aki balay ini alax msbzih mkal, qani ga nyux kmayal ngasal ita Tayal hiya ga, yasa qu iyat balay kinqeri nqu qnxan syakay nqu Tayal sraral, syan nha balay inlugnan.

這次回娘家可以讓新娘有機會在娘家短暫的停留，享受家庭的溫暖和支持。約過了一、兩天，娘家會準備豐盛的回贈禮物，讓新婚夫婦帶回婆家，婆家再分送給叔伯、阿姨們分享。攜禮回娘家不僅可以促進兩個家庭的和諧關係，還強化了家族之間的聯繫，也反映了泰雅族對家庭價值和社會關係的重視。

te sazing, pin’aras huqil na bnkis

二、孝親之禮

qutux uzi ga sraral qani ga, masoq msqun qani lga qutux kawas sazing kawas skaki nqu laqi lga, maki qutux Gaga san mha maras squ qutux minqyanux p’aras huqil nqu bnkis, pnqas nqu inlungan nqu yama qani, pin’aras huqil na bnkis. s’agal nha qutux ka minqyanux bzyok, san nha matu squ yutas ru yaki, giwal qutux ka nyux ta thuyay qmayat, nyux qu syunaw qbuli la, pnqas inlungan nha yan yama qani, yutas yaki qani yasa s’agal nha qutux minqyanux, p’aras huqil nqu ka bnkis san nha smyuk shway squ yutas yaki qani. maras squ qutux minqyanux p’aras huqil.

另外，結完婚大概一年或兩年有了孩子之後，有一個習俗是要帶一隻活物送給長輩，是女婿存著感恩的心送給長輩的。女婿會帶著一隻活豬送去岳父家，感恩我們能養育兒女，有香火了，女婿內心的喜悅，親家公送一隻豬送給女方家，以表謝意。也象徵女兒嫁人之後，不能在父母身旁隨時侍奉，所以送一頭豬給父母吃，甚至於到終老的時候，以表示女兒的孝心。

pin’aras huqil qani ga hway yama, ini hmut si ga maki qu kinbahan nha lga, baq lungan qu yama ru yaki yutas, kmal qu yutas yaki muci,“nyux qu kinbahan lga, usa matu qutux minqyanux yutas yaki.”p’aras mhuqil qani ga Gaga ke nqu Tayal, minhuqil qani ga yaqih pongan, p’aras minqyanux san nha uzi.

孝親之禮是女婿為了感謝岳父家的一種習俗，不會隨意送，只有在生出兒女之後，懂得禮數的男方，長輩就會說：「我們有香火了，去送一隻活物送給女方長輩。」孝親之禮是泰雅族的習俗，minhuqil「曾經死過」這個字不吉祥，也有人稱作p’aras minqyanux「帶去曾經死過」。

ima qu musa maniq qani hiya ga, yasa qutux ngasal nqu yutas yaki nha, qutux gluw nha, baha mswa ina qasa ga minnaki squ ngasal qasa, aring cikuy lgan nya mtswe, yutas yaki nya, mama nya, ini ga gluw lingay hga qutux ngasal, qutux gluw, plagun nha maniq, kruma ga siy biq pila, (pinbtwan).

twahiq tuqi ga skangi nha lingay ngasal na ina qasa, ima qu cyux qmayat bzyok musa maziy kya, misuw qani lga, nyux qu turuy thuyay mpanga qutux minqyanux, siy nha stuy ngasal yutas yaki la.

這個習俗誰會來參與，只有女方一家人，一個家族，因為媳婦自小在此長大，從小與兄弟姊妹、爺爺和奶奶、叔叔伯伯，周圍附近的家族，都會一起分享，有些就給錢(珠裙)。若路途遙遠就會在媳婦家附近尋覓畜養豬隻的跟他購買，現在有了交通工具，可以載送一條活豬，直接送到女方家裡。

te cyugal, miq qoyat squ qbsuyan laqi mlikuy

三、給長子的祝福

miq qoyat squ qbsuyan laqi mlikuy qani ga, maki squ Gaga Tayal sraral ga, qbsuyan laqi mlikuy qani ga, knita nha ga, qani qu piyang smyunaw squ ngasal, nanu sa ga yaba qu knita nha cinnman nqu qbsuyan laqi mlikuy qani. yan nqu musa yaba qu spanga zyuwaw nqu ngasal, iyat nqu musa smyunaw squ qbuli mlahang squ ngasal nanak, wiwal nqu smyunaw squ Gaga nqu qutux ngasal uzi, smyunaw squ qpzing nqu Gaga qutux ngasal qani, yasa qu yaba knita nha cinnman nqu laqi mlikuy qani.

在我們泰雅族的社會中，長子通常被視為一個家庭未來的繼承人，被賦予了特殊的地位和責任。他們除了承擔延續命脈和保護家庭的責任，同時也是文化延續的重要力量。由於這種重要的地位，長子的誕生往往伴隨著特別的儀式和祝福。

trang maki laqi mlikuy qbsuyan qani lga, maki nanak Gaga nha musa nha spqoyat, maki qu qbsuyan laqi qani lga, ngasal qani ga maki muci san smlalu, syan nha lalu qu laqi mlikuy qani, bnkis qani musa smlalu laqi qani, smi lalu qani ga, musa maki iyat kinqeri nqu imi nya snyan nha lalu qasa, wiwal nqu sinllwan nqu qutux ngasal, qbsuyan laqi qani babaw nya musa ini kngungu, musa blaq tunux nya, ru thuyay balay smyunaw squ kinbahan.

在長子出生後，家裡會舉行命名儀式，由家中的長輩或者家族中的長輩來命名，這個名字通常具有特別的意義，象徵著家族對長子的期望，如：勇敢、智慧或繁盛等等。

iyat nqu lalu nanak, wiwal qutux nqu pinnanga uzi, qutux nqu sinnyaxan nqu ngasal, maki squ qoyat qani ga, musa nha spqoyat squ laqi mlikuy muci ma, babaw nya hopa ga musa lokah qu hi nya, musa blaq qu qnxan nya, musa blaq qu pincyogan nya, yan nasa qu spqoyat nha.

這不僅是一個名字，也是一種責任和榮譽的象徵。在祝福的儀式當中，長輩們也會對長子進行祝福。例如：希望他健康長大、幸福和成功等等的祝福語。

qutux uzi ga ’rkyas nqu laqi mlikuy qani ga, biqan nha qutux bniq, iyat balay kinqeri, bniq qani ga ’mubuy nqu kinbkesan nha qutux ngasal, me’a nqu qeqaya ini ga lalaw, ini ga lqi, ini ga patus, yan nasa qu sbiq nha. wiwal nqu nyux nha biqan squ qutux musa smyunaw mlahang pnanga kwara ngasal qani, yan nasa qu knita nha qu zyuwaw qani.

另外，有些長子在成長過程中，會收到一些具有特殊意義的禮物。例如，家族傳承下來的手製工藝、象徵勇敢的武器或工具，像弓箭、槍這些禮物代表了責任的傳承和家庭的信任。

te payat, Gaga mwah mqbbaq

四、攜子認親的習俗

maras laqi kinbahan Gaga na ita Tayal hiya ga, maki qutux san mha mwah mqbbaq, yan nasa qu Gaga, nanu qu piyang nya ga, aki spuwah squ tgluw ngasal qani ga thuyay mbkal, kryax hiya ga yan nqu yaya yaba maras squ laqi kinbahan, mwah mkal squ yutas, yaki, ima qu rawin, san sqani ga mqbbaq kwara qu llpyung, nway nha baqun ubuy nqu tgluw qani, iyat balay kinqeri uzi ga nway nha baqun qu bnkis ta sraral, yan nqu bnkis nqu te yaya qani.

我們泰雅族的文化中，有一種攜子認親的習俗，主要是希望聯繫家族之間的情感。通常是由父母親帶著孩子去拜訪家族中的長輩和親戚，並向孩子介紹每位親屬的身份和關係。不僅可以幫助孩子認識自己的親屬，也讓他們了解家族的的起源、重要事件或者是過去祖先的成就。

Gaga Tayal qani ga, iyat balay kinqeri yan qani qu Gaga, aki balay thuyay mrhuw qu pinkalan nqu kwara lpyung qani, aki balay mrraw ru mgluw, spuwah balay squ naras nha laqi qani mqbaq kwara qu lpyung, babaw nya mrkyas kana ini mssuloh, msuloh ka mtswe, laqi uzi ga thuyay balay baq squ Gaga na mtlpyung qani, nyux ps’urux squ sinrxan nqu lhga, llpyung ru hga ka mtswe.

這個習俗對於泰雅族來說有著深遠的文化意義，不僅可以堅固家族成員之間的情感，還能促成親屬間的相互支持與合作，更重要的是可以透過攜子認親的過程，避免近親通婚的事情發生。此外，孩子們也能夠更理解和認同自己的文化，建立身份認同和自我價值感。

ana balay wal ’myuw qu qnxan misuw qani ga, maras squ kinbahan qani ga misuw qani ga, maki yan qani na qalang na, qani ga nyux balay ’mubuy squ Gaga nqu bnkis sraral kana nha ini ’zngi.

儘管現代的生活方式已經改變，攜子認親的習俗依然在一些部落中保留，成為維繫家族情感的重要方式。